9 phút, 29 giây để đọc.

Ngành bán lẻ là một trong những ngành kinh tế quan trọng. Có tầm ảnh hưởng vô cùng to lớn đối với cuộc sống của tất cả mọi người. Đồng thời, ngành bán lẻ cũng có tác động không nhỏ đối với sự phát triển kinh tế của một đất nước. Thông thường, ngành bán lẻ sẽ chịu tác động của rất nhiều các yếu tố, chẳng hạn như dân số, sự phân bố dân cư, đặc điểm văn hóa, tôn giáo, hành vi và thói quen tiêu dùng,… Cùng chúng tôi điểm qua một số điểm nổi bật của ngành bán lẻ Việt Nam ngay trong bài viết dưới đây nhé!

Quy mô ngành bán lẻ dự báo tăng trong tương lai

Quy mô đầu tư vào thị trường bán lẻ (TTBL) dự báo sẽ tăng lên 350 tỷ USD vào năm 2025 (gấp 1,6 lần năm 2020), nhờ vào sự tăng trưởng thu nhập của một bộ phận người tiêu dùng (NTD). Nhờ đó, TTBL Việt Nam cũng sẽ trở thành một điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, trong những năm qua, TTBL Việt Nam cũng chứng kiến sự “ra đi” của nhiều thương hiệu bán lẻ đình đám thế giới, thay vào đó là sự xuất hiện thương hiệu của những người chủ mới. Điều này cho thấy sự khốc liệt của TTBL nhưng cũng hé mở những cơ hội mới cho các doanh nghiệp (DN) trong nước nếu biết tận dụng cơ hội, tạo đột phá chiếm lĩnh thị trường.

Ngành bán lẻ trong bối cảnh dịch Covid

Trong năm 2020, với bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp. TTBL Việt Nam vẫn giữ đà tăng trưởng tốt và vững vàng. Theo thống kê của Bộ Công thương, trong tổng mức hơn 5 triệu tỷ đồng doanh thu bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng năm 2020. Doanh thu bán lẻ hàng hóa đạt hơn 3,9 triệu tỷ đồng (chiếm 79% và tăng 6,8% so cùng kỳ năm trước). Điều này cho thấy TTBL đầy tiềm năng với nhiều dư địa phát triển. Song cạnh tranh cũng rất khốc liệt. Đòi hỏi DN phải phân loại thị trường, phát triển những mô hình bán lẻ phù hợp đối tượng khách hàng.

Ngành bán lẻ Việt Nam vẫn giữ đà tăng trưởng tốt và vững vàng mùa covid

TTBL Việt Nam trong nhiều năm qua cũng đã chứng kiến nhiều sự thay đổi về thị phần, thương hiệu. Thông qua các thương vụ chuyển nhượng, mua bán, sáp nhập. Mới đây nhất, ngày 1-3, thương hiệu Big C thuộc Tập đoàn Central Retail (Thái-lan) đã chính thức bị Central Retail xóa sổ. Thay vào đó là thương hiệu Go! và Tops Market để tái định vị thương hiệu của họ. Trước đó, cuối năm 2020, Tập đoàn E-Mart (Hàn Quốc) sở hữu đại siêu thị E-Mart tuyên bố muốn rút khỏi thị trường Việt Nam. Do sau 5 năm nỗ lực nhưng vẫn không thể mở thêm được điểm bán mới. Ngoài đại siêu thị duy nhất tại TP Hồ Chí Minh.

Doanh nghiệp trong nước dần khẳng định chỗ đứng trong ngành bán lẻ Việt Nam

Trên thực tế, thị phần ngành bán lẻ trong những năm qua đã có sự thay đổi đáng kể. Nếu thời điểm năm 2016, dư luận giật mình trước con số thống kê hơn 50% thị phần bán lẻ của Việt Nam đã về tay DN ngoại. Và dự báo một tương lai không xa của ngành bán lẻ Việt Nam với nhiều gam mầu tối. Thì sau gần 5 năm, số lượng DN bán lẻ (DNBL) trong nước đã có sự vượt trội về số điểm bán. Khi các DN này liên tục mở rộng độ phủ và đang dần chiếm ưu thế trên TTBL.

Theo Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công thương). Đến nay chúng ta có khoảng 1.085 siêu thị, 240 trung tâm thương mại và gần 2.000 cửa hàng tiện lợi. Trong đó, DNBL Việt Nam đang chiếm khoảng 70% đến 80% số điểm bán trên cả nước. Việc mở rộng độ phủ cho thấy các DNBL trong nước không chịu khuất phục. Vẫn âm thầm mở rộng quy mô, đảo ngược tình thế để làm chủ “sân nhà” bằng năng lực của mình. Các DNBL trong nước đã thể hiện sự khôn khéo khi vừa củng cố thị phần tại các tỉnh, thành phố lớn. Vừa nhắm đến các thị trường ngách, nông thôn. Đây là một lựa chọn khôn khéo để đáp ứng tốt xu hướng mua hàng nhanh chóng, tiện lợi của NTD.

Thị trường bán lẻ khốc liệt

Nhìn vào sự thăng trầm của các thương hiệu bán lẻ đình đám ở Việt Nam. Có thể thấy TTBL Việt Nam là “miếng bánh” đầy tiềm năng nhưng cũng không dễ “nuốt”. Việc rút khỏi thị trường của các thương hiệu lớn như Auchan (Pháp) hay chưa tới mức phải “bỏ của chạy lấy người” như Parkson (Ma-lai-xi-a) đã từng bước thu hẹp, đóng cửa hàng loạt mặt bằng. Vì đã qua thời vàng son, cho thấy đây không phải là một sân chơi dễ dàng.

Thị trường bán lẻ Việt Nam là miếng bánh đầy tiềm năng nhưng cũng không dễ nuốt

Bởi ngoài yếu tố tiên quyết là lựa chọn được vị trí có mật độ dân số và sức mua tốt. Thì sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng. Cũng như sự cạnh tranh từ thương mại điện tử. Đã khiến việc phát triển một mô hình bán lẻ phù hợp thị trường mục tiêu, trở thành yếu tố quyết định sự thành bại của một thương hiệu.

Ngành bán lẻ chuyển đổi phụ thuộc vào thói quen người tiêu dùng

Đánh giá về TTBL Việt Nam, nhiều chuyên gia cho rằng, bức tranh bán lẻ năm 2020 đã thay đổi rất nhiều. Đặc biệt là thói quen mua sắm của NTD. Và điều này sẽ tiếp tục diễn ra mạnh mẽ hơn nữa trong năm 2021. Bên cạnh đó, xu hướng dịch chuyển mô hình đại siêu thị, trung tâm thương mại vừa mua sắm, vừa vui chơi về khu vực vùng ven ở các thành phố lớn. Đang là lựa chọn ưa thích của nhiều tập đoàn, DN, nhà bán lẻ. Nguyên nhân do có nhiều thay đổi về tầm nhìn của giới đầu tư. Xu thế nhà ở, hành vi và thói quen mua sắm của cư dân.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh dịch bệnh hiện nay. NTD cũng đang dần chuyển sang mua sắm trực tuyến nhiều hơn. Điều này đã khiến thương mại điện tử sống khỏe và hứa hẹn nhiều triển vọng hơn nữa trong năm nay. Theo Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công thương). Chỉ tính riêng mảng bán lẻ trực tuyến trong năm 2020 đã đạt tổng doanh thu gần 12 tỷ USD (tăng trưởng 18%). Ước đạt chiếm 5,5% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước.

Doanh nghiệp bán lẻ cần tạo đột phá từ bây giờ

Năm 2020 đã định hình lại lối chơi của các DNBL Việt Nam với các thay đổi quan trọng. NTD đã được hưởng lợi khi có thêm nhiều trải nghiệm mua sắm mới và tiện lợi hơn. Tuy nhiên, hiện vẫn còn không ít DNBL trong nước vẫn yếu về vốn. Quy mô nhỏ, khả năng quản trị thiếu chuyên nghiệp khiến cho sức cạnh tranh đã yếu lại càng yếu hơn. Vì vậy, các DNBL phải biết tận dụng thời cơ, chớp lấy cơ hội ngay lúc này. Để tăng tốc bứt phá, chiếm lĩnh thị trường bằng nhiều cách. Phải biết đón lõng xu hướng bán lẻ mới, tạo sự khác biệt. Và mang lại nhiều giá trị cộng thêm cho khách hàng.

Nếu các DNBL không tiếp tục đổi mới. Khách hàng sẽ chuyển sang chỗ khác khi nó đáp ứng tốt hơn nhu cầu trải nghiệm mua sắm. Đồng thời, các DNBL cần phải tích hợp bán hàng đa kênh. Cả trực tiếp và trực tuyến để đáp ứng đa dạng nhu cầu của NTD. Chính vì vậy, đây đang là thời điểm, cơ hội để DNBL Việt Nam tạo sự đột phá. Tận dụng sự phát triển của công nghệ, đi tắt đón đầu. Cạnh tranh thành công với các tập đoàn bán lẻ nước ngoài.

Xu hướng chủ đạo của ngành bán lẻ Việt Nam

Xu hướng đẩy mạnh bán hàng đa kênh

Theo kết quả khảo sát hành vi tiêu dùng cũng do Vietnam Report tiến hành. Trong bối cảnh dịch Covid-19, mọi người phải hạn chế đi lại, tụ tập để phòng chống dịch bệnh. Người tiêu dùng đã chuyển đổi kênh mua sắm đối với nhóm các sản phẩm nhu cầu thiết yếu và không thiết yếu.

Chính vì nắm bắt được hành vi tiêu dùng này. Các nhà bán lẻ tại Việt Nam đang tập trung khai thác sâu các kênh trực tuyến. Các tiện ích (app) bán hàng đồng thời tận dụng các kênh giao hàng. Và thúc đẩy việc tích hợp đa kênh phương tiện trong thương mại điện tử.

Nhờ sự chuyển đổi kịp thời, nhiều doanh nghiệp bán lẻ, trong đó có cả Lottemart, đã tăng trưởng doanh số bán hàng qua kênh online từ 100-200%. Nhất là ở thị trường Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Mua bán và sáp nhập doanh nghiệp

Theo đánh giá của Bộ Công Thương, hơn 60% doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bán lẻ là những doanh nghiệp có quy mô vừa và nhỏ. Năng lực quản trị và khả năng cạnh tranh kém. Có nhu cầu vốn lớn. Nhiều doanh nghiệp sẵn sàng liên kết với các đối tác cùng ngành nghề. Để tiếp cận nguồn vốn đầu tư, công nghệ quản lý tiên tiến từ các nước thuộc Liên minh châu Âu.

Nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bán lẻ có quy mô vừa và nhỏ

Trong khi đó, các doanh nghiệp nước ngoài có lợi thế về tài chính, hệ thống và kinh nghiệm thương trường. Nên dễ giành thị phần thông qua các thương vụ mua bán, sáp nhập doanh nghiệp. Mặc dù hoạt động mua bán – sáp nhập có thể sẽ giúp hai bên tham gia đều thu về lợi ích. Song lợi thế có thể sẽ nghiêng về các doanh nghiệp nước ngoài.

Phát triển các mô hình siêu thị mini cũng là một xu hướng của ngành bán lẻ hiện đại

Theo nhiều chuyên gia, trong bối cảnh đại dịch Covid-19. Mô hình siêu thị mini đang thể hiện ưu thế. Giúp người tiêu dùng hạn chế tập trung đông người như các siêu thị lớn hay trung tâm thương mại.

Chính nhờ vào việc di chuyển thuận lợi. Và khả năng đáp ứng tốt sự đa dạng về sản phẩm hàng hóa. Đối với các nhu cầu tiêu dùng thiết yếu. Nên đa số người tiêu dùng đang giảm dần thói quen mua sắm ở chợ truyền thống. Đồng thời, lựa chọn tới các cửa hàng tiện lợi hay siêu thị mini. Đây chính là xu hướng mà các nhà bán lẻ đang nghiên cứu, nắm bắt. Để tập trung đầu tư cũng như tiếp tục đổi mới để tạo trải nghiệm phù hợp hơn cho khách hàng trong tương lai gần.

Nguồn: nhandan.vn