7 phút, 2 giây để đọc.

Những ngày vừa qua, những tin tức tăng trưởng bảo hiểm vượt bật trong mùa dịch chiếm đảo các trang báo. Bên cạnh đó, các tin tức về đề xuất mới của bảo hiểm cũng gây ra nhiều luồng ý kiến khác nhau. Cụ thể, BHXH Việt Nam vừa đưa ra các kiến nghị cơ quan có thẩm quyền (Quốc hội, Chính phủ…). Nội dung là sửa đổi, bổ sung chính sách pháp luật về BHXH. Những điều chỉnh này khá nhiều, trong đó, có một đề xuất gây nhiều tranh cãi. Đó là thay đổi mức đóng BHXH cho người lao động. Trước đây, nhiều doanh nghiệp chỉ thực hiện đóng BHXH cho người lao động theo mức lương và các khoản bổ sung khác. Mới đây, BHXH Việt Nam đề xuất đóng BHXH tối thiểu bằng khoảng 70% bình quân thu nhập.

Đóng bảo hiểm cho người lao động ở mức tối thiểu 70% thu nhập

Đề xuất sửa đổi quy định đóng BHXH theo hướng tiền lương mới đưa ra. Điều này làm căn cứ đóng thấp nhất phải bằng 70% bình quân tổng thu nhập của người lao động. Nó cũng đang khiến nhiều doanh nghiệp lo lắng.

Đóng bảo hiểm cho người lao động ở mức tối thiểu 70% thu nhập

Đề xuất của BHXH Việt Nam về việc sửa đổi quy định đóng BHXH theo hướng tiền lương làm căn cứ đóng thấp nhất phải bằng 70% bình quân tổng thu nhập của người lao động đang khiến nhiều doanh nghiệp lo lắng. Nhất là trong bối cảnh khó khăn hiện nay do ảnh hưởng dịch Covid-19.

Cụ thể, theo yêu cầu Nghị quyết số 28 đặt ra tại nội dung cải cách thứ tám. Nêu rõ: “Sửa đổi quy định về căn cứ đóng bảo hiểm xã hội của khu vực doanh nghiệp. Ít nhất bằng khoảng 70% tổng tiền lương và các khoản thu nhập khác có tính chất lương của người lao động. Nhằm để khắc phục tình trạng trốn đóng, đóng không đủ bảo hiểm xã hội. Vì như vậy ảnh hưởng đến khả năng cân đối Quỹ bảo hiểm xã hội. Cũng như quyền lợi của người lao động. Nghiên cứu điều chỉnh tỉ lệ đóng vào Quỹ BHXH theo hướng hài hoà quyền lợi giữa người sử dụng lao động và người lao động”.

Tình hình thực hiện chính sách BHXH hiện nay

Theo báo cáo về tình hình thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH). Quản lý và sử dụng quỹ BHXH năm 2020 vừa được BHXH VN gửi Bộ LĐ-TB-XH. Tình trạng nợ đọng, trốn đóng BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN). Nó xảy ra ở hầu hết các địa phương trong cả nước. Trong khi mức tiền lương bình quân làm căn cứ đóng BHXH trong các doanh nghiệp (DN) là từ 5 – 6,5 triệu đồng. Nhìn chung không tăng đáng kể. Chỉ điều chỉnh theo mức tăng lương tối thiểu vùng hằng năm. Theo quy định, từ 1.1.2018 trở đi, tiền lương tháng đóng BHXH thêm các khoản bổ sung khác. Tuy nhiên, trên thực tế, đa số DN đăng ký đóng BHXH cho người lao động (NLĐ) theo mức lương không có khoản bổ sung khác.

Qua kiểm tra tiền lương đóng BHXH tại một số đơn vị, BHXH Việt Nam cho thấy, cơ bản các DN chỉ xây dựng thang, bảng lương để đóng BHXH ở mức thấp nhất (bằng lương tối thiểu vùng, cộng 7% đối với lao động đã qua đào tạo nghề và cộng thêm 5% hoặc 7% đối với lao động lành nghề, hoặc có công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm)…

Đề xuất giải quyết các vấn đề trốn đóng bảo hiểm

Trước thực trạng trên, Phó tổng giám đốc BHXH Việt Nam Lê Hùng Sơn cho hay BHXH kiến nghị sửa đổi quy định về tiền lương đóng BHXH. Nó đảm bảo hạn chế đến mức thấp nhất khả năng trốn tránh các khoản phải đóng của DN. Theo hướng quy định tiền lương làm căn cứ đóng thấp nhất phải bằng 70% bình quân tổng thu nhập của NLĐ. Đồng thời, tăng cường kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật về tiền lương. Xử lý nghiêm và kịp thời các vi phạm về tiền lương và BHXH.

Đề xuất giải quyết các vấn đề trốn đóng bảo hiểm

BHXH Việt Nam cũng cho hay đề xuất trên căn cứ vào nội dung Nghị quyết 28-NQ/T.Ư về cải cách chính sách BHXH. Trong đó nêu rõ: “Sửa đổi quy định về căn cứ đóng BHXH của khu vực DN. Ít nhất bằng khoảng 70% tổng tiền lương và các khoản thu nhập khác có tính chất lương của NLĐ. Nhằm khắc phục tình trạng trốn đóng, đóng không đủ BHXH. Và ảnh hưởng đến khả năng cân đối Quỹ BHXH và quyền lợi của NLĐ”.

Doanh nghiệp than “chịu không thấu”

Trong bối cảnh đang phải đương đầu với những khó khăn do Covid-19 gây ra. Nhiều DN khá “sốc” khi nghe thông tin trên. Ông Đoàn Tiến Dũng, Chủ tịch HĐQT Công ty may Hà Nam, chia sẻ: “Thu nhập của NLĐ không ổn định, lên xuống thất thường, có năm cao, năm thấp, tháng cao, tháng thấp. Nếu sửa đổi quy định trên rất nặng nề với DN, đặc biệt là DN dệt may và da giày, bởi việc đảm bảo nguồn thu đều đặn hằng tháng và nộp BHXH cho tất cả NLĐ đã quá nặng với DN. Tăng mức đóng BHXH hơn nữa trong bối cảnh này thì không hợp lý chút nào”.

Theo ông Dũng, quy định của pháp luật hiện hành, mức đóng BHXH là 32% mức tiền lương của NLĐ. Trong đó, NLĐ đóng 8%, còn người sử dụng lao động đóng 14% vào quỹ hưu trí, tử tuất, chưa kể các khoản đóng quỹ ốm đau, thai sản, quỹ tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp…

Cách đây khoảng 10 năm, DN chỉ đóng vài tỉ BHXH, hiện nay con số này đã tăng lên mấy chục tỉ, gấp 4 – 5 lần. “Năm 2020, do dịch Covid-19, DN chỉ được tạm hoãn 3 tháng, sau đó lại đóng tiếp. Lẽ ra, trong bối cảnh này phải giảm hoặc có hỗ trợ cho DN. Việc đóng BHXH là an sinh lâu dài cho NLĐ, còn an sinh trước mắt của người sử dụng lao động chính là lo việc làm và thu nhập cho NLĐ. DN trước hết phải tồn tại, thì mới có việc làm và thu nhập cho NLĐ. Vì vậy, nếu sửa đổi quy định trên cần phải có lộ trình”, ông Dũng nói.

Bộ Lao động sẽ đánh giá tác động của đề xuất trên

Tính toán của các DN, mức lương bình quân của NLĐ khoảng 5,5 – 6 triệu đồng/tháng. Với đề xuất trên, mức đóng BHXH sẽ khoảng từ 1,5 – 1,7 triệu đồng. Điều này là cực kỳ khó khăn, gây bất lợi cho DN trong bối cảnh hiện nay. Ông Hoàng Quang Phòng, Phó chủ tịch Phòng Thương mại – Công nghiệp Việt Nam. Ông nêu quan điểm: “Bất luận trong trường hợp nào, việc điều chỉnh theo hướng tăng chi phí đều không hợp lý, không khả thi.

Bộ Lao động sẽ đánh giá tác động của đề xuất trên

Cơ quan chức năng nên cố gắng tạo điều kiện cho DN trụ vững. Trong bối cảnh bĩ cực hiện tại. Nhất là DN thâm dụng nhiều lao động. Thậm chí đang cần gói hỗ trợ để trụ vững, để bảo vệ việc làm và bảo vệ NLĐ.

Trước ý kiến của các DN, ông Trần Hải Nam, Phó vụ trưởng Vụ BHXH (Bộ LĐ-TB-XH). Ông cho hay việc sửa luật BHXH 2014 trên cơ sở cụ thể hóa định hướng chủ trương đã được nêu trong Nghị quyết 28. Trong đó, có nội dung sửa đổi tiền lương đóng BHXH bằng 70% bình quân tổng thu nhập của NLĐ đã được Nghị quyết 28 nêu. “Hiện Bộ LĐ-TB-XH đang trong quá trình lấy ý kiến, sau đó sẽ phải đánh giá tác động. Những vấn đề mà DN và NLĐ băn khoăn, tới đây Ban soạn thảo trong quá trình hoàn thiện đề xuất sẽ tính tới tất cả các bối cảnh mới, theo hướng hài hòa quyền lợi giữa người sử dụng lao động và NLĐ”, ông Nam thông tin.

Nguồn: vietstock.vn